De Stichting Apeldoornse Monumenten (SAM) waakt over cultuurhistorische gebouwen en andere monumenten, promoot monumenten als kostbaar bezit van Apeldoorn (SAM-Erfgoed) en werkt mee aan herstel van het aanzien van de stad door verwerving en restauratie van historische panden
(SAM-Stadsherstel).

Veel monumenteigenaren gaan met respect en liefde met hun bezit om en het gemeentebeleid is tegenwoordig eveneens gericht op behoud van het Apeldoorns erfgoed. Toch blijkt het steeds weer nuttig dat iemand waakt over het Apeldoornse gebouwde erfgoed en zo nodig ervoor ‘op de barricades springt’. Sinds 1987 vervult de Stichting Apeldoornse Monumenten (SAM) deze taak.